Triều đại hậu lê trải qua bao nhiêu đời vua? *

     

Nhà Lê trung hưng (chữ Hán: 黎中興朝, Hán Việt: Lê trung hưng triều, 1533–1789) là giai đoạn tiếp sau của triều đại quân chủ nhà Hậu Lê (tiếp nối nhà Lê Sơ) trong lịch sử hào hùng Việt Nam, được thành lập sau lúc Lê Trang Tông với sự phò tá của cựu thần công ty Lê sơ là Nguyễn Kim được đưa lên ngôi báu. Vùng khu đất Vạn Lại – yên ổn Trường (thuộc thị xã Thụy Nguyên, nay là các xã Thuận Minh, lâu Lập) để lập hành cung. Ngày 16/4 năm Quý Tỵ 1593 sau gần 70 năm sau khi đánh thắng nhà Mạc, sự nghiệp trung hưng công ty Lê xong xuôi vua Lê rứa Tông tự hành cung Vạn Lại được rước về Đông khiếp (1593–1789).


Đây làtriều đạidài duy nhất so với cáctriều đạiViệt Namtồn tại 256 năm với 16 vị vua bao gồm: Lê Trang Tông, Lê Trung Tông, Lê Anh Tông, Lê vậy Tông, Lê Kính Tông, Lê Thần Tông, Lê Chân Tông, Lê Huyền Tông, Lê Gia Tông, Lê Hy Tông, Lê Dụ Tông, Lê Đế Duy Phương, Lê Thuần Tông, Lê Ý Tông, Lê Hiển Tông và Lê Mẫn Đế. Đây là thời kỳ lãnh thổViệt Namđược mở rộng nhiều lần nhất.

Bạn đang xem: Triều đại hậu lê trải qua bao nhiêu đời vua? *

Tại thọ Xuân, trong thời hạn 47 năm (1546 - 1593) hành điện được chuyển qua chuyển lại thân Vạn Lại cùng Yên Trường những lần (Đại Việt sử cam kết toàn thư). Thiết yếu tại chỗ đây đã diễn ra nhiều sự kiện.

Về văn hóa: phần nhiều thành tựu về phong cách xây dựng nhiều đình chùa đền miếu được trùng tu, xây dựng, vượt trội như Hành cung yên Trường, thường Cung Từ hoàng hậu Phạm Thị Ngọc trằn (tại thọ Diên ngày nay), thường thờ Lê Đại Hành (tại xóm Xuân Lập); những trò diễn như trò Ngô, trò diễn Xuân Phả (Xuân Trường) là những góp phần cho lịch sử hào hùng sân khấu dân tộc bản địa ở giai đoạn này;

Về giáo dục: nghỉ ngơi Vạn Lại đã tổ chức 7 khoá thi đã có khá nhiều hiền tài có công với giang sơn vào đều năm vào cuối thế kỷ 16, thời điểm đầu thế kỷ 17. Đó là những tiến sĩ Phùng tương khắc Khoan, Nguyễn Thưc, Lê Trạc Tú... Trong những 45 người đỗ tiến sỹ ở Vạn lại sở hữu hơn 30 bạn trở thành thượng thư, không ít người dân được công ty vua cử đi sứ. Một trong những người sau khoản thời gian đỗ tiến sỹ và có tác dụng quan cùng gắn bó với mảnh đất nền Vạn Lại như Phùng tương khắc Khoan. Trên Văn Miếu thành phố hà nội ngày nay tất cả 82 bia tiến sĩ, trong những số ấy có 7 bia ghi các tiến sĩ đỗ các khoa thi ngơi nghỉ Vạn Lại.

*

Sơ đồ dùng Nhà Lê Trung Hưng - Chúa Trịnh - Chúa Nguyễn

(1533 - 1789)

VUALÊ TRANG TÔNG (1533 - 1548)

Vua thương hiệu húy là Lê Ninh, nam nhi của Chiêu Tông, chị em là Gia Khánh Hoàng Thái hậu Phạm Thị Ngọc Quỳnh, người sách Cao Trĩ, thị xã Thụy Nguyên.

Vua sinh tiếng Tỵ ngày 15 mon 10 năm Tân Sửu. Bây giờ Đăng Dung tiếm ngôi, người mẹ lánh nạn vào ở sách Trung Lập, huyện Nông Cống, sống ở trong nhà Lê Lan.

Nguyễn Kim nuôi chăm sóc sĩ tốt, chiêu thánh thiện đói sỹ, ngầm sai tín đồ tỡm nhỏ chỏu nhà Lờ nhằm lập ngụi, rồi tỡm được Lê Ninh là nhỏ của Chiêu Tông, bèn đón thanh lịch Ai Lao.

Năm Quý Tỵ (1533), ngày 18 tháng 2, tôn Lê Ninh lên ngôi, đổi niên hiệu một lần là Nguyên Hòa, 16 năm, bắt đầu từ năm Nhâm Thân.

Năm sau vua tôn Đại tướng mạo quân Nguyễn Kim là Thượng phụ Thái sư, Hưng Quốc công, Chưởng nội ngoại, thành thân với vua Ai Lao, nhờ họ giúp sức binh lương nhằm mưu đồ việc lấy lại nước.

Ngày 27 mon 2, chư quân đón Vua về cầm đô. Ngày 17 mon 10 về cho tới Lam Sơn, lập doanh trại ở các phường như Dao Xá, phụng sự tôn điện, dựng nhà Thái Miếu sinh sống xứ Du Tiên, làng Tiền, chiêu tập các phường ở Lam Sơn, chỉ với các phường như: Lam Sơn, Hưng Khánh, Phúc Lâm, Dao Xá phụng cúng Tôn điện. Vua ban sắc cho những phường là "Nội phụng nhiêu dân", vẫn tuân theo lệ cũ. Mệnh đến Lê Văn Tích xã Dao Xá làm Hương quan; Trịnh Văn Khải phường Lam Sơn làm cho Hương sư, ghi chép số fan và số ruộng của bản hương, cùng số hộ của những xã đúng thật cựu điền.

Ngày rằm năm Bính Tý, Vua lập hành cung tại sách Vạn Lại, lạng ta Quốc công (Trịnh Kiểm) tới cung cấp thông tin thắng trận, Ái Châu (Thanh Hóa) kia dẹp yên.

Ngày 29 tháng giêng năm Mậu Thân (1548), Vua chầu trời ở ngôi được 6 năm, thọ 34 tuổi, táng nghỉ ngơi Cảnh bằng sách Trung Lập, Lam Sơn. Dâng tôn hiệu: Dụ Hoàng đế, miếu hiệu là Trang Tông. Sinh con là Lê Giản, tức Trung Tông.

TRUNG TÔNG VŨ HOÀNG ĐẾ

Vua Lê Trung tông là vị vua sản phẩm công nghệ hai của triều Lê Trung Hưng. Vua huý là Lê Duy Huyên, miếu hiệu Trung tông Vũ hoàng đế, là nhỏ trưởng của vua Trang tông, chị em là Trinh Thục Hoàng thái hậu Lê Thị Ngọc Tông, người xã Thuỷ Chú, thị xã Lôi Dương.

Vua sinh tiếng Hợi, ngày 6 mon 12 năm 1533, lên ngôi ngày 13 tháng 2 năm 1548 sinh hoạt sách Vạn Lại đặt niên hiệu là Thuận Bình, phong mang lại Trịnh Kiểm là Lương Quốc Công ra quyết định mọi việc triều chính.

Năm Quý Sửu (1553), Vua tách hành cung về An Trường.

Ngày 24 tháng Giêng năm Bính Thìn ( 1556) Vua băng, không có con nối ngôi, sinh hoạt ngôi 8 năm, lâu 23 tuổi, táng sống Dụ lăng, Dao Xá, Lam Sơn.

VUA LÊ ANH TÔNG

(1556 - 1573)

Vua Lê Anh Tông tên húy là Duy Bang, cháu 5 đời của Lê Trừ, anh đồ vật hai của Lê Thái Tổ, Lê Trừ hình thành Lê Khang, Khang hình thành Thọ, Thọ sinh ra Duy Thiệu, Duy Thiệu xuất hiện Duy Khoáng. Duy Khoáng lấy vợ người hương tía Vệ, huyện Đông Sơn, thức giấc Thanh Hóa, sinh ra Lê Duy Bang (Lê Anh Tông).

Vua Lê Anh Tông sinh vào năm Nhâm Thân (1532). Lúc Lê Trung Tông mất, không tồn tại con nối dõi, thái sư Trịnh Kiểm cùng những đại thần tìm được Lê Duy Bang đang sống và làm việc ở hương bố Vệ đó đón về lập có tác dụng vua. Vua Lê Anh Tông đăng vương năm Bính Thìn (1556), lúc ấy ông kia 25 tuổi, trong thời hạn ở ngôi, Lê Trung Tông để niên hiệu 3 lần: Thiên Hựu từ năm 1556 - 1557, chính Trị từ thời điểm năm 1558 - 1571, Hồng Phúc từ 1572 - 1573.

Khi Trịnh Kiểm còn sống gần như quyền hành vào triều đều bởi vì Trịnh Kiểm quyết định, vua chỉ vấn đề nghe theo. Các trận đánh béo với quân Mạc đều bởi Trịnh Kiểm phân tách quân điều khiển, trong cả khi Lê Duy Hàn là em vua ngầm có chí khác lẻn vào cung lấy trộm ấn báu, bị bắt, vua xá tội cho, đến khi Duy Hàn phạm tội giết mổ người, vua cũng giao cho thái sư Trịnh Kiểm toàn quyền xét xử.

Tháng 2 năm Canh Ngọ (1570) Trịnh Kiểm nhỏ nặng rồi mất. Anh em Trịnh Cối cùng Trịnh Tùng tranh giành nhau quyền bính, hôm nay tình hình bên Lê bị chia rẽ cùng suy yếu, mà lại vua Lê Anh Tông kia trực tiếp điều hành, dàn xếp mâu thuẫn này. Các tướng công ty Lê như Lê Cập Đệ cũng tỏ ra có năng lượng lập được không ít chiến công. Lê Anh Tông cũng kia cú những lần cụ quân ra trận. Khoác dự vậy nhưng mà Lê Anh Tông vẫn tín nhiệm và trao quyền hành cao nhất cho Trịnh Tùng tước đoạt trưởng quận công, nắm giữ binh quyền, nhưng các lần vua vẫn thực hiện đô tướng mạo thống đốc đại binh rước quân cùng Trịnh Tùng ra tấn công nhà Mạc ngơi nghỉ phía bắc. Vì vậy quan hệ giữa vua với chúa tất cả phần hòa thuận. Sang trọng tháng 3 năm Nhâm Thân (1572) Lê Cập Đệ ngầm có chí không giống rủ Trịnh Tùng đi thuyền ra thân sông mưu giết, Trịnh Tùng biết được nên việc không thành, từ kia hai nhà Lê Trịnh thù oán nhau. Bên phía ngoài tỏ ra vừa lòng sức cùng nhau để đánh Mạc nhưng bên phía trong vẫn đề phòng. Tiếp đến Trịnh Tùng lập mưu giết thịt Lê Cập Đệ, một số quần thần như Cảnh Hấp và Đinh Ngạn nói với vua rằng: Tả tướng vậy binh quyền khổng lồ như vậy thánh thượng khó lòng đứng được, vua nghe nói nạm vừa hại vừa ngờ, bèn đêm tối chạy ra ngoài cùng 4 hoàng tử, chạy vào tỉnh nghệ an năm 1572. Trịnh tùng với bề tôi lập con thứ 5 của vua là Lê Duy Đàm lên làm cho vua và sai Nguyễn Hữu Liên đi đón vua cũ về (Lê Anh Tông). Ngày 22 tháng giêng năm Nhâm Thân vua về tới làng Đỗ Xá, thị trấn Nông Cống thì Trịnh Tùng sai tín đồ thắt cổ giết chết vua, vua làm việc ngôi 17 năm thọ 42 tuổi, táng ngơi nghỉ lăng Hoa Cao, làng Trịnh Xá, xã cha Vệ, thị trấn Đông Sơn.

Vua Lê Anh Tông sinh được 5 người con trai 1 fan con gái, trưởng phái nam là Lê Duy Sách tức công ty Sản, bà mẹ là Lê Thị Ngọc Quế người xã Tam Lư, thị xã Lôi Dương, sinh 2 con trai 1 con gái; vật dụng nam là Lê Duy Lựu, thứ 3 là Lê Duy Ngạch, bà bầu là Lê Thị Ngọc Bền, fan sách Nông Vụ. Thiết bị 4 là Lê Duy Tùng, sản phẩm 5 là Lê Duy Đàm (Lê vậy Tông); Trưởng bạn nữ là Ngọc Lễ (theo Hoàng Đình Phùng).

Sách Đại Việt sử kí toàn thư chép rằng:Vua Lê Anh Tông dựa vào huân thần tôn lập, mưu cuộc trung tâm, thiệt là mệnh trời trao cho vậy, tuy nhiên sự nghiệp chưa chấm dứt một nửa, lòng nghi ngờ dần nảy sinh, chỉ tin lời dèm pha cơ mà siêu bạt ra ngoài, yêu mến thay!

VUA LÊ THẾ TÔNG (1573-1599)

Vua huý là Duy Đàm, là conút của vua Anh Tông, người mẹ là tuy Khánh Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Ngọc Diễm, là ngư­­ời xã tía Vệ, huyện Đông sơn.

Vua sinh ngày 12 tháng 11 năm Đinh Mão, niên hiệu chủ yếu trị đồ vật 10 (1567), mất năm Kỷ Hợi 1599 là vịvuathứ tưnhàHậu Lê vào thời Lê Trung Hưng củaViệt Nam.

Tháng Giêng năm Quý Dậu (1573) đượcTrịnh Tùngđưa đăng vương vua, (trước lúc sai Tống Đức Vị gần kề hại vuaLê Anh Tông(Duy Bang).

Vua cố Tụng ách thống trị trong thời kỳ nhưng Trịnh Tùng đó sở hữu được kinh thành từ bỏ tay nhà Mạc. Kể từ đây, quyền lực thực sự đó rơi vào cảnh tay Trịnh Tùng, vua không có thực quyền trong tay, ban đầu thời kỳ được gọi là thờiVua Lê-chúa Trịnh.

Ngày 24 mon 8 năm Kỷ Hợi1599, vua nắm Tông mất, ở ngôi được 26 năm, lâu 33 tuổi táng ngơi nghỉ Hoa Nhạc lăng tại Đông Sơn, Thanh Hoá.

Vua sinh đư­­ợc 2 đàn ông và 4 nhỏ gái. Trư­­ởng là Duy tự (mất ngày 29 tháng Giêng, chị em là Ngọc đánh Uy Lê Thị Đoan). Trang bị là Duy Tân (tức vua Kính Tông). Trưởng nữ là Ngọc Ph­­ương, thứ là Ngọc Địch, tía là Ngọc Đức, út ít là Ngọc Tham, cùng mẹ với Duy Trừ.

Trong thời hạn ở ngôi, Lê chũm Tông đó đặt hai niên hiệu

*Gia Thái (1573-1577)

* quang quẻ Hưng (1578-1599)

LÊ KÍNH TÔNG- KÍNH TÔNG DUỆ HOÀNG ĐẾ( 1600- 1619)

Niên hiệu: - Thuận Đức( 1600)

- Hoằng Địch( 1601- 1619)

" Thành tổ Triết Vương( Trịnh Tùng) tôn lập"

Vua Lê Kính tông, húy là Duy Tân, con thứ của thế tông. Bà mẹ là Y Đức Hoàng thái hậu Nguyễn Thị Ngọc Minh, tín đồ xã Duy Tinh, huyện Hậu Lộc.

Vua sinh ngày 29 tháng 02 năm Mậu Tý( 1588). Bình an Vương Trịnh Tùng cùng rất triều thần cho rằng Thái tử Trì( anh trai của Duy Tân) là người không thông minh, bèn lập bé thứ( Duy Tân) lên làm cho vua.

Năm Kỷ Hợi( 1599), vua lên ngôi, bấy giờ bắt đầu 12 tuổi đổi niên hiệu 2 lần, Thuận Đức( 1600) và Hoằng Địch ban đầu từ năm Đinh Sửu( 1601).

Ngày 12 mon 5 năm Kỷ Mùi( 1619) vua băng, ngơi nghỉ ngôi đôi mươi năm, thọ 32 tuổi, vua sinh được 3 người nam nhi và 2 tín đồ con gái, táng làm việc lăng Hoa Man, xã Tịnh Xá, xã ba Vệ.

Năm Đức Long sản phẩm 4( 1632), truy nã tôn là Kính Tông Huệ Hoàng Đế./

THẦN TÔNG UYÊN HOÀNG ĐẾ (1619 -1643)

Vua tên húy là Duy Kỳ, con trai trưởng của Kính Tông, người mẹ là Đoan từ bỏ hoàng thái hậu Trịnh Thị Ngọc Trinh, là con gái thứ 2 của Thượng phụ an toàn Vương. Vua sinh giờ đồng hồ Tý ngày 19 tháng 11 năm Đinh Mùi, niên hiệu Hoằng Định năm sản phẩm 8 (1607). Đến năm Kỷ hương thơm (1619), ngày 2 tháng 6 vua lên ngôi sống điện phải Chính. đem ngày sinh làm cho ngày lâu dương thánh tiết. Vua sinh sống ngôi 2 lần.

Lần đầu tiên ở ngôi 24 năm, bắt đầu từ năm Kỷ mùi (1619) đến năm 1643. Đổi niên hiệu 3 lần: Vĩnh Tộ 11 năm (1619-1628); Đức Long 7 năm (1629-1634); Dương Hòa 9 năm (1634-1643). Tiếp đến nhường ngôi cho con là Chân Tông 6 năm (bắt đầu từ thời điểm năm 1643-1649).

Lần thiết bị hai vua ngơi nghỉ ngôi 13 năm (từ 1649-1662). Đổi niên hiệu 4 lần: Khánh Đức 4 năm (1649-1653); Đức Thịnh 5 năm (1653-1658); Vĩnh lâu 3 năm (1658-1661); Vạn Khánh một năm (1662).

Đến ngày 22 tháng 9 năm Nhâm Tuất (1662) vua băng, thọ 56 tuổi. Ở ngôi toàn bộ 37 năm.

Sau khi băng hà, vua được mai táng ở Ngọc Lăng- xã Quần Lai, thị xã Lôi Dương (ngày ni thuộc xóm Thọ Diên - thị xã Thọ Xuân- tỉnh giấc Thanh Hóa). Dâng tôn hiệu: Uyên Hoàng đế. Miếu hiệu: Thần Tông.

Sách Đại việt sử kí toàn thư gồm lời bình rằng: " Vua sinh sống mũi cao, mặt rồng, hoàn hảo học rộng, mưu lược sâu, văn chương giỏi, xứng danh là bậc vua giỏi".

Vua sinh được 4 trai, 6 gái và 2 người con nuôi. Trai trưởng là Duy Hựu (tức vua Chân Tông); vật dụng là Duy Vũ (tức vua Huyền Tông); 3 là Duy Cối (tức vua Gia Tông); 4 là Duy Du (tức Hi Tông).

Tài liệu tham khảo:

1. Đại việt sử kí toàn thư ( tập 3). Nxb công nghệ xã hội, năm 2009.

2. Tiền Lê - Hậu Lê. Nxb Thanh Hóa, năm 2011.

3. Lê triều ngọc phả tập ký.

VUA LÊ CHÂN TÔNG (1643-1651); Niên hiệu: Phúc Thái

Lê Chân Tông húy là Duy Hựu còn có tên là Duy Hiệu, nhỏ trư­ởng của Thần Tông, bà bầu là minh phục Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Ngọc Bạch là ngư­ời làng mạc Hoàng Sách, thị trấn Gia Viễn.

Vua sinh giờ đồng hồ tỵ, ngày 19 mon 9 năm Tân mùi hương 1631. Ngày 3 mon 10 năm Quý mùi 1643 lên ngôi, thay đổi niên hiệu một lượt là Phúc Thái 7 năm, bắt đầu từ năm Quý Mùi.

Mùa hạ tháng tư ngày 19 mọi quá trình nhà n­ước những giao cho Trịnh Tạc xử quyết.

Năm Phúc Thái thứ 4 (1646) vua Minh đến sứ thần quý phái phong đến Thái thư­ợng hoàng có tác dụng An nam giới Quốc vư­ơng.

Xem thêm: Phát Triển Ngôn Ngữ Là Gì - Phát Triển Ngôn Ngữ Cho Trẻ Mầm Non Là Gì

Năm Kỷ Sửu 1651, ngày 26 tháng 8 vua băng, không tồn tại con nối dõi. Vua ở ngôi 7 năm thọ trăng tròn tuổi. Rư­ớc thần công ty ở Thái miếu, miếu hiệu Chân Tông.

HUYỀN TÔNG MỤC HOÀNG ĐẾ (1663 - 1671)

Vua có tên húy là Duy Vũ, con trai thứ của Thần Tông, em của chân Tông, người mẹ là Phạm Thị Ngọc Hậu (giỗ ngày 2 mon 6, táng ở phiên bản xã) người làng Qủa Nhuệ, huyện Lôi Dương (nay là làng mạc Nam Giang, thị xã Thọ Xuân) thức giấc Thanh Hóa.

Vua sinh ngày đôi mươi tháng 10 năm gần kề Ngọ (1654), ngày 11 mon 11 năm Nhâm dần (1662) lên ngôi vua, mang ngày sinh có tác dụng ngày Đoan Minh Khánh Tiết, mang niên hiệu 1 lần là Cảnh Trị (1662 - 1671) 9 năm, ban đầu từ năm Nhâm dần (1662).

Lời bàn: "Vua tính trời nhân hậu, vẻ fan nghiêm tĩnh, trong thời hạn ở ngôi, nội địa trị yên, thóc lúa được mùa cũng đáng điện thoại tư vấn là bậc vua hiền. Dẫu vậy vua ngơi nghỉ ngôi không được bền dài, đó là một điều rất rất đáng tiếc".

Năm tiếp giáp Thìn (1664) tháng 2, Vua ban mang lại Vương theo điển lễ đặc trưng không đề xuất lạy. Lúc vào chầu được đặt riêng một mẫu phản sinh sống bên đề nghị ngự thất.

Ngày 15 tháng 10 năm Tân Hợi (1671), giờ Tỵ ngày 15 tháng 10, vua băng hà không tồn tại con nối dõi sinh hoạt ngôi 9 năm. Thọ 18 tuổi, táng sinh hoạt lăng Cảnh Thịnh, huyện Lôi Dương, xây năng lượng điện Càn Long phụng thờ. Dưng tên thụy là: Khoát đạt, Duệ thông, cương minh, Trung chính, Ôn nhi, Hòa lạc, Khâm minh, Văn tứ, Doãn cung Tắc nhượng, Mục Hoàng đế. Miếu hiệu Huyền Tông.

GIA TÔNG MỸHOÀNG ĐẾ

Vua húy là Duy Cối, nhỏ thứ bố của vua Lê Thần Tông. Mẹ là Chiêu Nghi Lê Thị Ngọc Hoàn, người xã Phúc Lôc, huyện Thụy Nguyên.

Vua sinh vào giờ Hợi ngày 4 tháng 4 năm Tân Sửu (1661) là em vua Lê Huyền Tông. Khi Thần Tông băng, hoàng thái tử Duy Cối new lên 2 tuổi. Duy Cối được Trịnh Tạc và chính phi Trịnh Thị Ngọc Lung đón về nuôi sinh sống trong phủ.

Khi vua Huyền Tông qua đời không có con nối nghiệp, Chúa Trịnh cùng những triều thần văn võ lập Duy Cối lên ngôi, thời gian đó vua bắt đầu 11 tuổi. Vua làm lễ đăng quang vào ngày 19 tháng 11 năm Tân Hợi (1671), đem ngày sinh nhật có tác dụng ngày thọ Dương thánh tiết thay đổi niên hiệu nhì lần:

Dương Đức: từ năm (1672) mang lại (1674)

Đức Nguyên: từ tháng 10 năm liền kề Dần (1674 cho 1675)

Năm ất Mão (1675), giờ hương thơm ngày 3 tháng tư vua băng, lâu 15 tuổi, ở ngôi được 4 năm. Sau khoản thời gian mất được chôn cất ở lăng Phúc An (xã Phúc Lộc thị trấn Thụy Nguyên). Chiều đình mang đến xây năng lượng điện thiên Ninh phụng thờ. Dưng tôn thụy là;

Khoan minh mẫn Đạt, Anh quả Huy Phu, tương khắc Nhân Vi Nghĩa Mỹ Hoàng ĐếMiếu hiệu Gia Tông./.

VUA LÊ HY TÔNG (1676 - 1705)

Lê Hy Tông còn mang tên là Duy Cát, Duy hòa hợp là nhỏ thứ của Lê Thần Tông, chị em là Trịnh Thị Ngọc Trúc tốt Trịnh Thị Ngọc Tấn, sinh ra sau khoản thời gian vua thân phụ đã mất (tháng 9 năm 1662) khoảng tầm 5 tháng.

Theo biên chép của Khâm định Việt sử Thông giám C­ương mục. Người mẹ ông ng­ười sinh sống xã Đông Khối, thị trấn Gia Đình (tức thị xã Gia Bình sau này). Trước lúc qua đời, Lê Thần Tông dặn Tây vư­ơng Trịnh Tạc trông nom giúp đỡ ngư­ời bé sắp ra đời, sau này cho Lê Duy cat (Duy Hợp) nối ngôi.

Lúc Duy Cát new 13 tuổi, đ­ợc Tây vư­ơng phò lên ngôi vua từ thời điểm tháng 6 năm 1675. đem ngày sinh làm cho Thiên minh thánh tiết. Hôm nay chiến tranh với bọn họ Nguyễn ở khu vực miền nam đã chấm dứt, cả hai miền lo củng rứa nội trị. đơn vị vua tuân giữ cơ nghiệp sẵn có, rũ tay áo nhưng mà h­ưởng cuộc thịnh trị, kỷ cưng cửng thì chấn hư­ng, thư­ởng phát thì trang nghiêm và công minh, đa số các công khanh đều xứng danh với chức vụ, trăm quan kính giữ bề ngoài chế độ, quần chúng yên nghiệp làm ăn.

Đó là các năm d­ưới niên hiệu Vĩnh Trị (1676 - 1680) và chủ yếu Hòa (1681 - 1705).

Thời kỳ Lê Hy Tông làm vua đ­ược ng­ời đời bấy giờ ca ngợi là thời thịnh trị hàng đầu thời Trung h­ưng,

Sau 30 năm có tác dụng vua, tháng 4 năm Ất Dậu (1705). Lê Hy Tông truyền ngôi cho Hoàng hoàng thái tử là Lê Duy Đ­ường lên làm cho Thái Th­ượng hoàng.

Tháng 4 năm 1716 Lê Hy Tông chầu ông vải hư­ởng thọ 74 tuổi táng trên Phú lăng buôn bản Phúc Lâm, huyện Đông Sơn, tỉnh giấc Thanh Hóa. R­ước thần chủ thờ ở Thái miếu, miếu hiệu Hy Tông.

DỤ TÔNG HOÀ HOÀNG ĐẾ

Vua Lê Dụ Tông huý là Duy Đ­ường sinh ngày thứ 8 tháng 10 năm 1680 là nhỏ trư­ởng của vua Lê Hy Tông bà bầu là Ôn trường đoản cú Hoàng Thái Hậu Nguyễn Thị Ngọc Đệ, ngư­ời làng mạc Sùng Quân, huyện Đông ngàn (nay ở trong tỉnh Bắc Giang).

Ngày 17 tháng 01 năm Ất Dậu (1705) Vua lên ngôi hoàng đế lấy niên hiệu là Vĩnh Thịnh với Thái Bảo (1705 - 1729).

Năm 1729 như­ờng ngôi cho nhỏ là Duy Ph­ường làm cho Thái th­ượng hoàng hai năm rồi băng hà vào ngày 20 tháng giêng năm Tân Hợi (1731) hư­ởng thọ 52 tuổi, dâng tôn hiệu là Hoà Hoàng đế, Miếu hiệu Dụ Tông. Vua đ­ược táng ngơi nghỉ lăng Cổ Đô thị xã Đông tô (nay là buôn bản Thiệu Đô huyện Thiệu Hoá) sau cất mả về buôn bản Bái Trạch làng mạc Bàn Thạch thị trấn Lôi Dư­ơng (nay thuộc buôn bản xuân Giang thị trấn Thọ Xuân thức giấc Thanh Hoá). Lăng Vua Lê Dụ Tông nằm cách trung trọng tâm di tích lịch sử dân tộc Lam ghê 17km về phía Đông Nam, cách thị trấn Thọ Xuân 3km phía Đông Nam.

Sự nghiệp vua Lê Dụ Tông trong định kỳ triều hiến chư­ơng nhiều loại chí của Phan Huy Chú gồm ghi: "Triều đại vua Lê Dụ Tông kỷ c­ương vững đá quý hoàn bí".Đời vua khi đất nư­ớc t­ương đối thái bình, hình phát bị bớt nhẹ (bỏ hình phân phát chặt chân, tay).

Trong 24 năm ở căn nhà vua đã đến mở tr­ường Quốc học và H­ương học, để học quan nhằm lo việc dạy dỗ, lại cấp cho ruộng đất mang đến nhà tr­ường để lấy hoa lợi chi phí. Rước lại mỏ đồng Tụ Long lập đồng trụ có tác dụng mốc giới. Cấm quan tiền quân không được tiến công cờ bạc, uống r­ượu, đưa ra hình phạt nghiêm khắc so với những kẻ gá bạc, tấn công bạc, uống rư­ợu và đựng gái bất luận là quan, quân tốt dân đều đề nghị phạt chi phí hơn nhát khác nhau. đề xuất thu và tiêu huỷ hết những văn tự làm cho giả mạo, hễ viên quan nào hoặc kẻ nào đang dự cuộc đánh bội nghĩa biết ra trường đoản cú thú tr­ớc thì đ­ợc miễn phạt. Làng trư­ởng với ph­ường tr­ưởng bao gồm biết cơ mà không tố cáo cũng trở thành luận phạt, viên quan đi khám xét mà mang lại hoà giải có khả năng sẽ bị khép vào tội xuề xoà.

Đánh giá về vua Lê Dụ Tông sách lịch triều tạp kỷ của Ngô Cao Lãnh ghi: ‘‘Bấy giờ đồng hồ vua vượt h­ưởng cơ nghiệp thái bình, không xẩy ra binh đao, trong n­ớc vô sự, triều đình tất cả làm đ­ược những việc, pháp độ đ­ược siêu đầy đủ, kỷ c­ương thực hiện được hết. Xứ xa lạ thi dưng lễ vật dụng tỏ lòng thành, th­ợng quốc thì trả lại đất, rất có thể gọi là đời rất thi thịnh, đơn vị vua rủ ống tay áo ngồi nghỉ ngơi trên, chưa phải khó nhọc mà mọi việc đâu ra đấy. Khi kể tới cuộc thịnh vượng ở thời bấy tiếng ng­ời ta vớ phải nói đến đời vua này"

VĨNH KHÁNH ĐẾ ( LÊ DUY PHƯỜNG)

Vua Lê Duy Phường, con trai thứ của vua Lê Dụ tông, người mẹ là Trịnh Thị Tráng ( con gái Lương Mục Vương). Ông sinh năm 1709, mang đến năm 1729 Duy Phường được lập đăng quang vua mang ngày sinh làm ngày Tường Minh Khánh Tiết, để niên hiệu là vĩnh Khánh 4 năm và phong thân phụ mình có tác dụng Thái Thượng Hoàng.

Sau khi lên ngôi, ông đã ban cha lời chiếu hơi dài nói về công lao khai sáng sủa của lê Thái tổ, công cuộc trung hưng với vai trò của những chúa Trịnh.

Tháng Giêng năm 1731, sau thời điểm Thượng Hoàng Lê Dụ tông băng hà, trong triều đình đã phát sinh nhiều mâu thuẫn, mang đến tháng 8 năm 1732 vua Lê Duy Phường bị chúa Trịnh Giang phế làm Hôn Đức Công, mang đến năm 1735 vua băng hà, làm việc ngôi 6 năm, lâu 26 tuổi.

Năm Canh Thân ( 1740), làm cho lễ chiêu hồn tại buôn bản Kim Lũ, thị xã Thanh Trì. Vua sinh được 2 nhỏ trai, trưởng là Diệu, máy là Hiên.

THUẦN TÔNG GIẢN HOÀNG ĐẾ

Vua huý là Duy Tường, con trưởng của Dụ Tông, anh của Duy phường. Người mẹ là Trang trường đoản cú Hoàng thái hậu Nguyễn Thị Ngọc Niêm( sinh ngày 14 mon 4, mất ngày 29 mon 11 nămẤt Mão. Táng tại bản xã sau dời về tángở cha Vệ dựngđiện tại bạn dạng xã phụng thờ).

Vua sinh ngày 15 tháng hai năm Kỷ Mão( 1699), đăng quang năm Nhâm Tý (1732), mang niên hiệu là LongĐức. Vua đi đời ngày 15 tháng tư nămất Mão( 1735)ở ngôi 4 năm thọ 37tuổi. Táng tại lăngBình Ngô, thị trấn Thuỵ Nguyên. Dưng tôn hiệu: Giảnhoàngđế.

Vua có thiên tính tinh thầnđoan trang, thanh cao, hoà kính. Mặc dù ngày là vuađượcít nhưngnhờ có chúa góp rập thiết yếu thống bắt buộc cơđồ thấn thánh về bên vua nối, truyềnđế lâuđời. Gớm Thi gồm câu rằng:" Thụ mệnh bấtđãi, trên VũĐinh tôn tử" nghĩa là:" chịu đựng mệnhtrời không nguy, lại truyền cho bé cho cháu VũĐinh". Vua cũng tương tự lời thơấy.

Vuasinhđược 4 nam nhi 4gái. Trưởng là Duy diêu (tức Hiển Tông) vật dụng là DuyĐàm, bố là Duy Hiên,út là Duy Du. Trưởng bạn nữ là NgọcToán, lắp thêm là Ngọc tri, bố là NgọcTích tư là Ngọc Canh

Ý TÔNG HUY HOÀNG ĐẾ (1735 - 1740)

Vua huý là Duy Thìn, con thứ của Lê Dụ Tông, em ruột của Lê Thuần Tông (Lê Duy T­ông). Thân chủng loại là Hiên từ bỏ Hoàng Thái hậu Nguyễn Thị Ngọc Sắc, ngư­ời xã bạc Nhuế, thị trấn Yên Phong.

Vua sinh ngày 9 tháng hai năm Kỷ Hợi (1719), đăng vương ngày 27 tháng tư năm Ất Mão (1735). Sau khoản thời gian lên ngôi, Vua mang ngày sinh nhật làm ngày Xuân Hồn Thánh Tiết. Đổi niên hiệu một đợt là Vĩnh Hựu ở ngôi 6 năm (1735 - 1740).

Năm Canh Thân (1740), như­ờng ngôi cho cháu là Duy Diêu và tôn Vua làm Thái Th­ượng hoàng ngự ở năng lượng điện Càn lâu 19 năm (1740 - 1759).

Giờ Ngọ ngày 8 mon 6 nhuận năm Kỷ Mão (1759), Vua băng hà, thọ 41 tuổi. Táng làm việc lăng Phù Lê, thị trấn Thuỵ Nguyên. Dâng tôn hiệu là Huy Hoàng đế, miếu hiệu Ý Tông.

HIỂN TÔNG VĨNH HOÀNG ĐẾ (1740 - 1786)

Vua huý là Duy Diệu, nhỏ trư­ởng của Lê Thuần Tông, gọi Vua Lê Ý Tông là chú ruột, đ­ược Lê Ý Tông truyền ngôi cho. Thân mẫu mã là Nhu Thân Hoàng Thái hậu Trịnh Thị Ngọc L­ương, ngư­ời làng mạc Bảo Vực, huyện Văn Giang (tỉnh H­ưng Yên).

Vua sinh giờ Ngọ, ngày 10 tháng tư năm Đinh Dậu (1717). Lên ngôi ngày 21 tháng 5 năm Canh Thân (1740), lúc đó Vua 23 tuổi, thuộc dòng đích kế nối đại thống. Rước ngày sinh nhật làm ngày Thanh Hoà Thánh Tiết. Đổi niên hiệu một lượt là Cảnh H­ưng 47 năm bước đầu từ năm Canh Thân (1740).

Năm ấy, bên Thanh không nên sứ sang phong cho Vua là An nam Quốc Vư­ơng.

Năm Kỷ Sửu (1769), hoàng thái tử Duy Vĩ bị Tĩnh V­ương giết, lại bắt giam cả Trưởng Hoàng tôn vào ngục cùng lập hoàng tử sản phẩm công nghệ năm là Duy Cận làm Thái tử.

Năm Nhâm dần (1782), ngày 15 tháng 10, bố quân lại ủng hộ Trư­ởng Hoàng tôn về nội điện cùng lập Hoàng tôn là­ Khiêm nối ngôi. Giáng Duy Cận làm cho Sùng Nh­ược Công.

Ngày 15 mon 7, Vua ngự coi triều thống nhất, văn võ bá quan mọi tung hô vạn tuế tía lần. Bấy giờ Vua 70 tuổi, gả công chúa Ngọc Hân mang đến Nguyễn Huệ.

Ngày 17 tháng 7 năm 1786, Vua băng hà, sinh sống ngôi 47 năm, thọ 70 tuổi. Táng sinh sống lăng Bàn Thạch, thị trấn Lôi D­ương. Dâng tôn hiệu là Vĩnh Hoàng đế. Miếu hiệu là Hiển Tông

LÊ CHIÊUTHỐNG(1786-1789)

Lê Chiêu Thống tên thật là Lê Duy Khiêm sau thời điểm lên ngôi thay tên là Lê Duy Kỳ, là vua sản phẩm công nghệ 16 cũng là ông vua sau cùng của triều Lê Trung Hưng, sinh sống ngôi từ thời điểm cuối tháng 7 âm kế hoạch năm 1786 mang đến tháng giêng năm 1789. Là nhỏ trưởng của hoàng thái tử cũ Duy VVi ( tầm nã tôn Hựu Tông Diễn hoàng đế giỗ ngày 21 mon 2).

Vua sinh ngày 22 mon 9 năm Bính Tuất (1766) lên ngôi ngày 27 mon 7 năm Bính Ngọ đổi niên hiệu một đợt Chiêu Thống 4 năm bước đầu từ năm Bính Ngọ(1786). Ngày 1tháng 9 năm Đinh mùi 1787 vua quang Trung tiến quân ra kinh thành Vua Chiêu Thốn chạy lên ghê bắc, cử người sang mong viện quân Thanh.

Tháng 5 năm Nhâm Tý, tức năm Càn Long lắp thêm 57(1792) nhỏ trái chết, Chiêu Thống bế tắc chán nản, lâm dịch rồi khuất ngày 16 mon 10 âm lịch năm 1793 tức năm Quý Sửu, Vua băng hà, sinh sống ngôi 4 năm thọ 28 tuổi táng tạm bợ ở Bắc Kinh, nhà Thanh lại phong mang lại Duy An được kế tập chức đó cai quản người phiên bản quốc (An Nam).

Xem thêm: Tầm Quan Trọng Của Việc Lập Kế Hoạch, Học Tập Cá Nhân

Ngày 21 mon 9 năm gần kề Tý (1804) Duy An cùng bà xã con theo vua tòng vong trở về. Rước linh cữu của Vua, Thái Hậu với nguyên tử về táng ở Bàn Thạch huyện Lôi Dương nay ở trong Thọ Xuân- Thanh Hoá. Lê Chiêu Thống ko cón tôn hiệu, miếu hiệu. Nguyễn Ánh( Gia Long) lên ngôi năm 1802 sẽ lấy 1 phần vạt liệu ngơi nghỉ Đông ghê Thằng Long hà thành và một trong những phần vật liệu ở Lam ghê về xây đềnnhà Lêở bố Vệ- tp Thanh Hoávà bài bác vị của Vua cũng rất được đưa về đặt trên bàn thờ. Vua sinh được 2 bạn con một trai, một gai, trưởng là Thuyên mất sớm sống Bắc quốc, cô bé là Ngọc Nga sống lại Bắc quốc không có con.